Deze schoolreis is gemaakt in het project ‘Transitie naar Onderwijs vanuit Zorg voor kinderen met TOS’ (TOZ voor TOS) dat gefinancierd werd door ZonMw (looptijd 2021-2023). Het project had tot doel de de overgang van de behandelgroep naar de basisschool voor kinderen met (een vermoeden van) TOS te versoepelen.  

Het project bracht eerst de knelpunten, goede voorbeelden en de wensen ouders en professionals in zorg en onderwijs in kaart via interviews en enquêtes. In focusgroepen met ouders en professionals kozen we vervolgens met welk product we de overgang van behandelgroep naar school konden versoepelen. Deze schoolreis voor ouders is het resultaat. 

Dit project werd uitgevoerd door onderzoekers en professionals van de NSDSK, Kentalis, Auris en de Universiteit Utrecht, in samenwerking met een ervaringsdeskundige ouder. Er was een grote klankbordgroep van de oudervereniging FOSS en alle andere specialistische zorgorganistaties (Adelante, Libra en Pento) en instellingen voor speciaal onderwijs (Viertaal en Vitus Zuid) voor kinderen met TOS. Er was nauwe samenwerking met Deelkrachtproject Transitie DSH 0-5. Zij ontwikkelden een routekaart voor dove en slechthorende kinderen en stelden de informatie en afbeeldingen beschikbaar.

Infographic met speerpunten uit het onderzoek TOZ voor TOS

Kinderen met TOS kunnen naar het speciaal onderwijs voor TOS gaan. Dit heette vroeger cluster 2-onderwijs. Nu zijn het de ‘instellingen voor ondersteuning en onderwijs voor auditief en/of communicatief beperkte leerlingen’. Op deze scholen is veel kennis over TOS. De leerkrachten passen hun communicatie aan. Er is ook veel visuele ondersteuning bij taal. De groepen op het speciaal onderwijs zijn klein. Je kind wordt op school geholpen met praten. Om naar het speciaal onderwijs voor TOS te gaan heeft je kind een onderwijsarrangement nodig. 

Kijk voor meer informatie in de routekaart.

Kinderen met TOS gaan vaak naar de reguliere basisschool. De klassen bestaan vaak uit 20 tot 30 leerlingen. Er is één leerkracht per klas. Soms is er een klassenassistent. Als je kind meer ondersteuning nodig heeft, dan is de basisondersteuning op school of de extra ondersteuning vanuit het Samenwerkingsverband (SWV) soms voldoende. Een deel van de kinderen met TOS krijgt een ondersteuningsarrangement vanuit het speciaal onderwijs voor TOS. Dan komt er een ambulant begeleider (AB’er) bij je kind op school. 

Kijk voor meer informatie in de routekaart.

Soms gaan kinderen naar ander speciaal onderwijs of naar het speciaal basisonderwijs (SBO). Hier krijgen kinderen extra ondersteuning en zijn de klassen kleiner. Er zijn verschillende speciale scholen: 

• Cluster 1: voor kinderen met een visuele beperking. 
• Cluster 3: voor kinderen met ernstige leerproblemen, lichamelijke problemen of langdurige ziekten.  
• Cluster 4: voor kinderen met ernstige gedragsproblemen en psychiatrische problemen.  
• Speciaal basisonderwijs (SBO): voor kinderen met lichtere leerproblemen of gedragsproblemen.    

Kijk voor meer informatie in de routekaart.