In gesprek met Aandachtsfunctionaris Anne Geerts
“Onderzoek verbetert als de juiste mensen meedenken – vooral degenen over wie het gaat”, zegt Anne Geerts. “Helaas is het vaak onduidelijk waar ervaringsdeskundigen te vinden zijn en hoe ze zich kunnen aanmelden.” Precies dat probleem pakt zij aan als Aandachtsfunctionaris Ervaringsdeskundigheid bij Deelkracht. Welke oplossing ontwikkelt ze? En wat houdt haar rol nog meer in?
Ooit kon Anne alles verstaan. Maar door de jaren heen is haar gehoor achteruitgegaan. “Links ben ik helemaal doof. Aan die kant kan ik alleen geluid verwerken dankzij een implantaat.” In haar tienerjaren ervoer ze haar slechthorendheid alleen als beperkend. “Bijvoorbeeld omdat het lastiger werd om gesprekken te voeren met familie en vrienden. En omdat zingen en pianospelen – mijn passie – niet meer zo makkelijk gingen.”
Bruggen bouwen
Begrijp haar niet verkeerd: het voelt nog steeds alsof haar iets is afgepakt.
“Maar ik heb inmiddels ook iets teruggepakt. Ik zie mijn slechthorendheid niet meer puur als iets wat me overkomt en wat ik maar heb te ondergaan. Ik ben het in gaan zetten – in het bijzonder om anderen te helpen. Dat heeft geleid tot de supermooie baan die ik nu heb en mijn gehoorverlies een positieve lading gegeven.”
Anne werd tijdens haar studie bestuurslid van SH-Jong. Deze organisatie van en voor slechthorende jongeren richt zich op voorlichting, lotgenotencontact en belangenbehartiging. Sinds kort is ze voorzitter, een rol die haar uitstekend ligt.
“Ik weet hoe het is om horend, slechthorend en doof te zijn. Deze ervaring helpt me om bruggen te bouwen tussen horenden en mensen met een auditieve beperking.”
Open armen
“Via SH-Jong kwam ik in contact met Deelkracht. Ze vroegen om ervaringsdeskundigen voor hun projecten – bijvoorbeeld voor feedback op de noodzaak, opzet en uitvoering van onderzoek. Ik zei dat ik graag voor ze zocht, maar ook zelf interesse had.” Ze werd met open armen ontvangen. Al snel hielp ze projecten om goed rekening te houden met de behoeften van de doelgroep.
“Neem het project om inclusie-activiteiten te ontwikkelen”, vertelt ze. “Doel was jongeren met een auditieve beperking via die activiteiten in contact te brengen met horende leeftijdsgenoten. Als klankbordgroep vroegen we ons af of daar wel behoefte aan was. Bij navraag bleek dit nauwelijks zo te zijn. De les was duidelijk: bevraag vroeg in je project ervaringsdeskundigen – het liefst een zo divers mogelijke groep.”
Diepe drijfveer
Voor Deelkracht werkte Anne ook mee aan PsyWel-voorlichtingsproducten. “Sommige van deze producten over psychisch welzijn zijn gericht op dove en slechthorende jongeren, andere op hun ouders, docenten en zorgverleners.” Haar afstudeeronderzoek draaide zelfs om de ontwikkeling van een PsyWel-website. Die kwam er ook daadwerkelijk. “Super om te zien dat mijn onderzoek direct werd toegepast!”
Het was de afronding van haar studie Social Work, vertelt ze. “Ik was ooit met Bouwkunde begonnen aan de TU Delft, want had interesse in techniek. Maar ik vond de colleges te grootschalig en miste aandacht voor de sociale kant van het leven. Dus stapte ik over. Social Work was veel persoonlijker, sloot aan op mijn interesse in sociale relaties en paste bij mijn drijfveer om mensen te helpen.”
Duidelijke stem
Ook haar huidige baan komt voort uit die drijfveer – en uit het feit dat ze zich als ervaringsdeskundige op haar plek en gewaardeerd voelde. “Toen ik zag dat er bij Deelkracht een betaalde functie vrijkwam als Aandachtsfunctionaris Ervaringsdeskundigheid, solliciteerde ik meteen. En met succes.” Sinds eind 2023 zorgt ze in deze rol dat ervaringsdeskundigen een duidelijke stem krijgen in alle Deelkracht-projecten.
“Ik ben onder meer aanspreekpunt en adviseur voor onderzoekers die ervaringsdeskundigen willen betrekken in hun werk. Zij vragen mij bijvoorbeeld hoe en wanneer ze ervaringsdeskundigen het best in kunnen zetten.” Anne organiseert ook trainingen. “Zowel voor onderzoekers die ervaringsdeskundigheid willen toepassen als voor mensen die een effectieve ervaringsdeskundige willen zijn”
Nieuwe database
Als Anne belemmeringen ziet voor de inzet van ervaringsdeskundigen, kaart ze die aan bij het programmateam en zoekt ze oplossingen. Ook werkt ze aan de ontwikkeling van oplossingen die al vóór haar aantreden bedacht waren. “Onze nieuwe database Ervaringskracht is daar een voorbeeld van. Die maakt het makkelijker voor onderzoekers om ervaringsdeskundigen te vinden. En voor ervaringsdeskundigen om zich aan te melden.”
De database biedt ruimte aan bijna alle doelgroepen van Deelkracht. Eerst aan mensen met een taalontwikkelingsstoornis (TOS). Vanaf eind 2025 ook aan mensen die doof of slechthorend zijn. En daarna aan personen met een communicatief meervoudige beperking (CMB). “Ouders van kinderen met deze beperkingen zijn eveneens welkom”, vertelt Anne. “Net als broers en zussen van personen met CMB.”
Uiteindelijk zijn doofblinden de enige Deelkracht-doelgroep die voor Ervaringskracht buiten beschouwing zal blijven. Anne: “Voor hen ís er namelijk al een database: de Ervaringsdeskundigenpool voor mensen met een visuele beperking. Deze database van het samenwerkingsverband Kennis Over Zien bestaat al een tijd en werkt uitstekend. Het is niet nodig om doofblinden een alternatief te bieden.”
Goede matches
“Onderzoekers kunnen niet zelf in Ervaringskracht kijken”, zegt Anne. “Een beheerder en ik ‘matchen’ hen met de juiste ervaringsdeskundigen. Dat is efficiënter en beschermt de privacy. Stel dat een projectleider bijvoorbeeld ouders zoekt van een kind met TOS op de basisschool. Dan kijken wij of we die in onze database hebben en vragen we hun of ze mee willen doen. Pas daarna bepaalt de projectleider hun geschiktheid in een intakegesprek.”
Ervaringskracht bevat nu ongeveer vijftien ervaringsdeskundigen. “Maar idealiter worden dat er vijftig. En dan het liefst zo divers mogelijk, dus ervaringsdeskundigen met verschillende leeftijden, opleidingsniveaus en culturele achtergronden. Iedereen die ervaring heeft met TOS of doofheid en slechthorendheid, is in principe welkom. Ook degenen die nog nooit ervaringsdeskundige zijn geweest of niet veel tijd hebben.”
Blijvende inzet
Anne gelooft sterk in Ervaringskracht. “Deze database zal onderzoek zeker verbeteren.” Ze werkt er dan ook met veel plezier aan, zoals ze sowieso volop geniet van haar baan. “Ik hou van afwisselend werk, waarin ik bijdraag aan een betere wereld, interessante mensen ontmoet én mezelf kan blijven ontwikkelen. Dat vind ik hier allemaal.” De vele bijeenkomsten waar ze komt, vergroten haar kennis en netwerk.
“Zo kan ik me blijven inzetten voor een sterkere positie van ervaringsdeskundigheid – precies wat ik wil!”
Meer weten over ervaringsdeskundigheid? Lees ook het verhaal van topsporter en Deelkracht-ambassadeur Melvin Twellaar. Of ga direct naar de Ervaringskracht-webite of de website van de Ervaringsdeskundigenpool. De links vind je hieronder.