In gesprek met Olympisch medaillewinnaar Melvin Twellaar
“Onze samenleving is niet ingericht op mensen met een beperking. Vaak ontwikkelen zij eigenschappen om hiermee om te gaan: echte superkrachten.” Aan het woord is Olympisch medaillewinnaar Melvin Twellaar. Als ambassadeur van Deelkracht vertelt hij hoe de ‘superkrachten’ van zijn dove ouders zijn sportsucces mede mogelijk maakten – en waarom ervaringen delen essentieel is.
Hij had niet verwacht dat hij het zó leuk zou vinden. “Toen de roeivereniging van mijn broer me in 2008 uitnodigde om mee te trainen, zei ik vooral ‘ja’ uit beleefdheid. Ik dacht dat het bij één keer zou blijven. Maar het was veel te gezellig.” Melvin bleef roeien en oogstte bewondering. Niet dat mensen direct zagen dat hij één van de beste roeiers ter wereld zou worden. Maar dat hij talent had, was al snel duidelijk.
Nooit opgeven
“Talent alleen is niet genoeg”, zegt Melvin, regerend Europees kampioen in de skiff (een eenpersoons roeiboot) en samen met zijn dubbeltwee-partner winnaar van Olympisch zilver in 2020 en 2024.
“Je hebt ook doorzettingsvermogen nodig om de top te bereiken, een eigenschap die ik van mijn ouders meekreeg. Zij hebben me het goede voorbeeld gegeven door hun dromen na te jagen en nooit op te geven bij tegenslag.”
Zo is het voor dove mensen niet altijd eenvoudig om een goede baan te vinden, vertelt hij. “Maar mijn vader vond er eentje bij een architectenbureau – zelfs zonder passende opleiding. En toen dit bureau failliet ging, zat hij niet bij de pakken neer, maar startte hij een eigen bedrijf. Hij liet me zien dat er altijd kansen zijn om te grijpen, zelfs in moeilijke situaties. En dat je zelf ook mogelijkheden kunt creëren.”
Rustig blijven
Melvin herkende het doorzettingsvermogen van zijn ouders al vroeg in zichzelf. “Bijvoorbeeld toen mijn vader zijn baan had verloren en we even wat minder geld hadden. We waren net verhuisd – zo’n 50 kilometer van de roeiclub vandaan – en een dure buskaart zat er niet meer in. Ik had het roeien op kunnen geven. Maar ik besloot de fiets te pakken. Dan maar uren onderweg. En hee, zulke fietstochten waren ook goed voor de conditie!”
Zijn doorzettingsvermogen toont zich ook tijdens het roeien. “Al verzuren mijn spieren, ik ga dóór. Zonder opgefokt te raken trouwens: daar zou ik slechter van gaan roeien en dat moet natuurlijk niet. Ik houd mezelf dus rustig, zelfs als het tegenzit. Ook dat is een superkracht van mijn ouders. Ik heb vaak gezien hoe zij kalm bleven waar een ander zijn frustratie misschien de overhand had laten nemen.”
Als voorbeeld noemt hij hun ontmoetingen met horende mensen. “Die situaties kunnen best uitdagend zijn”, vertelt hij. “Horende mensen zijn namelijk lang niet altijd gewend aan doofheid. Ze gedragen zich in eerste instantie vaak nerveus, terughoudend en soms zelfs angstig – of het nu in winkels, op kantoor of bij instanties is. Mijn vader en moeder reageren hier altijd rustig op, breken het ijs en stellen hen op hun gemak.”
Goed plannen
“De superkrachten die ik van mijn ouders heb overgenomen, helpen me nu ook in mijn studie”, zegt Melvin, die zijn topsportcarrière combineert met een opleiding Pedagogiek. “Die combinatie vereist niet alleen doorzettingsvermogen of kalmte. Je moet ook kunnen plannen en de discipline hebben om deze planning te volgen. Dat gestructureerde werken heb ik gelukkig eveneens van huis uit meegekregen.”
Zo was er vroeger bij hem thuis een rooster met huishoudelijke taken, zoals afwassen, schoonmaken en de hond uitlaten. “Mijn twee broers en ik groeiden daarmee op, vonden dat normaal. Pas later begreep ik dat niet alle kinderen zoiets hadden.” Zijn vader maakte dat rooster. “Hij kende dit nog uit de tijd dat hij als jongetje in een internaat woonde – onderdeel van de dovenschool waar hij mijn moeder leerde kennen.”
Met zijn persoonlijke verhalen benadrukt Melvin hoe inspirerend de skills en eigenschappen van mensen met een beperking kunnen zijn. “Dat geldt niet alleen voor doven, maar bijvoorbeeld ook voor doofblinden en mensen met een taalontwikkelingsstoornis.”
Hij vindt het belangrijk dat die boodschap meer aandacht krijgt. Dus draagt hij deze sinds kort zelf uit, als ambassadeur van het programma Deelkracht.
Ervaringen delen
“Mijn eerste activiteit als ambassadeur? De openingsspeech op het Deelkracht Kennisfestival, afgelopen juni. Daarin vertelde ik hoe de superkrachten van mijn ouders mij vooruit hadden geholpen. Het was voor het eerst dat ik voor een zaal met zoveel mensen sprak. Spannend, maar ook heel leuk. En ik kreeg mooie reacties. Velen vonden het fijn om ook eens te horen dat beperkingen een positieve impact kunnen hebben.”
Als ambassadeur moedigt Melvin anderen aan om zijn voorbeeld te volgen en hun ervaringen te delen. “In het bijzonder mensen met een beperking en hun naasten. Hun ervaringen en perspectieven doen ertoe. Ze verbeteren de ontwikkeling van beleid, zorg en onderzoek die op hen gericht zijn. Ervaringsdeskundigen weten nu eenmaal als geen ander wat werkt en wat niet werkt.”
Wie aan de slag wil als ervaringsdeskundige of ervaringsdeskundigen zoekt, kan terecht bij Ervaringskracht. “Een nieuwe database van Deelkracht”, vertelt Melvin. “Nu alleen nog voor mensen met een taalontwikkelingstoornis, binnenkort ook voor doven en slechthorenden én mensen met een communicatief meervoudig beperking.” Voor doofblinden (en anderen met een visuele beperking) is er de database van het consortium Kennis Over Zien.
Krachten bundelen
Melvin is erg te spreken over Ervaringskracht – en over Deelkracht in het algemeen.
“In dit programma slaan onderzoekers, professionals en ervaringsdeskundigen de handen ineen. En als je zo intensief samenwerkt, kun je enorme stappen zetten. Sterker nog: de top valt alleen samen te bereiken, niet in je eentje. Je hebt op het juiste moment de juiste hulp nodig. En daarbij is het essentieel om kennis en ervaringen uit te wisselen.”
Hij verwijst naar zijn beginjaren als toproeier. “Onze nieuwe bondscoach bracht specialisten bijeen uit diverse disciplines: van voedingsdeskundigen en fysiologen tot koks en triatlon-experts. Doordat zij samenwerkten en goed overlegden met atleten, ontstond het topsportprogramma waarmee Nederland in no time uitgroeide van een vrij zwak roeiland tot de wereldtop. Dat laat zien hoeveel je kunt bereiken, als je maar de krachten bundelt.”
Meer weten over Ervaringskracht? Lees ook het verhaal van Anne Geerts, Aandachtsfunctionaris Ervaringsdeskundigheid bij Deelkracht en verantwoordelijk voor deze database. Of ga direct naar de Ervaringskracht-website of de website van de Ervaringsdeskundigenpool. De linken vind je hieronder.