Kinderen met TOS lopen vast in lange zinnen

Grammaticale problemen komen veel voor bij kinderen met TOS. Ze begrijpen lange zinnen vaak niet goed en maken zelf ook veel fouten in de zinsproductie.

Daardoor kunnen ze niet altijd goed vertellen wat ze bedoelen en vinden ze het moeilijk om een gesprek te voeren.

Een handreiking voor systematische diagnostiek en behandeling

Binnen het project schreven we een handreiking voor logopedisten en klinisch linguïsten, gebaseerd op praktijkkennis en wetenschappelijk onderzoek.

De handreiking geeft meer systematiek in het handelen en is richtinggevend bij grammaticale problemen. Zo werk je evidence based bij de diagnostiek en behandeling van grammaticale problemen.

Onderzoek naar het gebruik van argumentstructuren

Zinnen van kinderen met TOS zijn regelmatig moeilijker te begrijpen doordat argumentstructuren ontbreken.

Uit een vragenlijst onder logopedisten en klinisch linguïsten bij Auris en Kentalis blijkt dat dit nog niet vaak een doel is in de behandeling van grammaticale problemen. Binnen dit project onderzoeken we behandeling die zich richt op het gebruik van argumentstructuren in een zin.

Aanpak in 2 sporen: pilot en behandelonderzoek

In 2023 en 2024 voerden we een pilotonderzoek uit naar de ervaringen van logopedisten en klinisch linguïsten met de Handreiking Grammatica. Op basis daarvan passen we de handreiking aan, zodat Auris en Kentalis die kunnen implementeren.

Vanaf 2024 onderzoeken we de behandeling van grammaticale problemen. We vergelijken de huidige werkwijze van logopedisten met een nieuwe werkvorm, Werken met werkwoorden, waarin het aanbod van werkwoorden centraal staat.

Voor de behandeling van zinsbouw ontwikkelen we materialen: een set werkwoorden die oploopt in moeilijkheidsgraad. Onze hypothese is dat kinderen na deze behandeling in hun spontane taal en in een uitloktaak meer correcte enkelvoudige zinnen maken en daarbij meer verschillende werkwoorden gebruiken.

We werken samen met logopedisten en klinisch linguïsten. Zij testen de handreiking in de praktijk en delen hun ervaringen, zodat het onderzoek aansluit bij wat er in de behandelkamer nodig is.

Dit levert het project op

• De Handreiking Grammatica
• Een nieuwe werkvorm voor de behandeling van morfosyntactische problemen bij TOS

Betrokken partners

• Auris
• Kentalis