Skip to content
Project
TOS

Spraakmakend junior

Ben jij logopedist of klinisch linguïst en werk je met jonge kinderen met TOS die moeilijk te verstaan zijn? Spraakmakend Junior geeft je een handreiking en een benoemtaak om hun spraakontwikkeling gericht te onderzoeken en te behandelen.

Looptijd

2026
2026

Over dit project

Jonge kinderen met TOS zijn vaak moeilijk te verstaan

Veel jonge kinderen met TOS hebben moeite met verstaanbaar spreken. Ze wisselen bijvoorbeeld klanken om, zoals ‘tip’ voor ‘kip’. Of ze laten klanken weg, zoals ‘toe’ voor ‘stoel’. Deze kinderen hebben een spraakontwikkelingsstoornis.

Specialistische kennis komt beschikbaar voor alle logopedisten

Binnen de ZG-sector is veel specialistische kennis over spraakproblemen, onder andere bij fonopoli’s en spraakpoli’s. Spraakmakend Junior maakt deze kennis toegankelijk voor alle logopedisten. Zo werkt iedereen op dezelfde, onderbouwde manier aan spraakproblemen.

De handreiking beschrijft 1 werkwijze voor diagnostiek en behandeling

De Handreiking Spraakontwikkeling 0-5 jaar is er voor logopedisten en klinisch linguïsten in de ZG-zorg. Je leest erin wat een spraakontwikkelingsstoornis is. En hoe je jonge kinderen met TOS en problemen in het verstaanbaar spreken onderzoekt en behandelt.

Het doel is dat alle logopedisten in de ZG-zorg volgens de handreiking werken. Dat zorgt voor meer uniforme en onderbouwde zorg.

De Spraakmaker brengt de klankontwikkeling snel in kaart

De Spraakmaker is een benoemtaak, speciaal ontwikkeld voor zeer jonge kinderen met TOS. Je brengt er snel en eenvoudig de klankontwikkeling van een kind mee in kaart, ook als het kind niet of nauwelijks spreekt. Je krijgt direct handvatten voor het behandelplan.

Logopedisten leren werken met de handreiking en De Spraakmaker

Op 11 maart 2025 lanceerden we de handreiking op de Studiedag Spraakontwikkeling. Logopedisten van 5 ZG-organisaties volgden lezingen en praktische workshops. Daarin werkten ze met de handreiking en De Spraakmaker. Ze gaven de dag gemiddeld een 8,4.

Webinars houden de kennis bereikbaar

Op de Deelkracht-website vind je webinars over de handreiking, over De Spraakmaker en over niet tot nauwelijks sprekende kinderen. Een volgende stap is dat de webinars een vast onderdeel worden van de inwerkprogramma’s van logopedisten.

Spraak op de Kaart onderzoekt spraakproblemen op de behandelgroepen

Vanaf januari 2026 onderzoeken we de spraakproductieproblemen van kinderen op de TOS-behandelgroepen. We willen weten hoeveel kinderen spraakproductieproblemen hebben, en hoe die zich uiten.

Ook koppelen we de spraakontwikkeling van kinderen aan andere taalscores, zoals taalbegrip en taalproductie.

Het spraaklandschap helpt je spraakproblemen te plaatsen

Met de resultaten ontwikkelen we een spraaklandschap. Met deze tool beoordeel je of de spraakproblemen van een kind afwijken van de verwachte ontwikkeling bij vergelijkbare taalscores.

Zo zie je of de spraakproblemen op de voorgrond staan, of passen bij het algemene taalontwikkelingsniveau van het kind.

Betrokken partners

  • Kentalis
  • Auris
  • NSDSK
  • Pento
  • Libra
  • Adelante

Webinar: Niet tot nauwelijks sprekende kinderen

Webinar: Handreiking Spraakontwikkeling 0-5 jaar

Webinar: De Spraakmaker

Downloads De Spraakmaker

Handleiding De Spraakmaker

De Spraakmaker (powerpointbestand)

Scoreformulier 1 set A,B,C

Scoreformulier 2 set D

Download Handreiking Spraakontwikkeling 0-5

Handreiking Spraakontwikkeling 0-5

Handige downloads

Poster 1 Werkwijze en beslisboom

Poster 2 Diagnostiek Spraakontwikkeling

Poster 3 Primaire Cyclus

Poster 4 Plaatskenmerken consonanten en vocalen

Voorbereiding behandeling volgens H&P-invulbestand

Lexicaal fonologische behandeling doelwoordenselectie

Woordenlijsten en minimale paren voor de fonologische behandeling

Artikel VHZ-online

Peuters en kleuters met problemen in de spraakklankontwikkeling

Artikel International Journal of Speech-Language Pathology

Speech Sound Development of Dutch toddlers with Developmental Language Disorder (DLD)