Welbevinden begint bij weten waar iemand gelukkig van wordt

Welbevinden gaat over je gelukkig en prettig voelen. Dat is belangrijker dan het lijkt: wie zich gelukkig voelt, is vaak vrolijker, wordt minder snel ziek en ervaart minder stress. Je maakt makkelijker contact, sluit sneller vriendschappen en leert gemakkelijker.

Waar iemand gelukkig van wordt, verschilt per persoon. De een geniet van een kopje thee en een spannend boek, de ander van een groot feest met veel mensen. De meeste mensen kunnen dat zelf vertellen. Bij mensen met een communicatief meervoudige beperking (CMB) ligt dat anders.

Kennis van naasten verdient een vaste plek in de begeleiding

Mensen met CMB laten op hun eigen manier zien hoe ze zich voelen. Voor de mensen om hen heen is dat niet altijd makkelijk te begrijpen. Ouders, broers en zussen bouwen in het dagelijks contact vaak ongemerkt veel kennis op over wat hun kind, broer of zus gelukkig maakt.

Die kennis komt maar moeizaam terecht bij anderen, zoals begeleiders op de woon- of zorglocatie, en raakt ook snel weer kwijt. Daardoor is het voor professionals niet altijd duidelijk waar iemand gelukkig van wordt, of hoe ze daarachter kunnen komen.

Daarom begint dit project bij bewustwording. Samen met naasten maken we professionals bewust van het belang van kennis over welbevinden, zodat het een vaste plek krijgt in de dagelijkse begeleiding en ondersteuning.

11 domeinen laten zien wat welbevinden bij CMB inhoudt

Dit project bouwt voort op het eerdere Deelkracht-project Persoonlijk Welbevinden Profiel (2020-2022). Daarin brachten we in kaart wat welbevinden betekent voor mensen met CMB, vanuit 4 perspectieven:

• wat onderzoekers in wetenschappelijke artikelen schrijven over welbevinden bij CMB
• wat mensen met CMB op hun eigen manier vertellen over wanneer ze zich gelukkig en veilig voelen
• wat ouders belangrijk vinden voor het welbevinden van hun kind: wat maakt hen blij, wanneer voelen ze zich onveilig, wat vinden ze leuk
• wat medewerkers in zorg en onderwijs zien bij hun cliënten en leerlingen

Uit deze deelstudies kwamen 11 domeinen van welbevinden, ook wel ‘kwaliteit van bestaan’ genoemd. Per domein beschreven we indicatoren: factoren die je kunt beoordelen en die laten zien waar het domein over gaat.

Samen geven de domeinen inzicht in de voorwaarden voor welbevinden. Ze maken ook zichtbaar welke aspecten bij een persoon relatief stabiel zijn en welke afhangen van tijd of omgeving.

Broers en zussen vullen het beeld aan

Nu voegen we een 5e perspectief toe: de ervaring van broers en zussen van mensen met CMB. Zij kijken vanuit hun eigen band naar hun broer of zus en zien daardoor dingen die anderen kunnen ontgaan.

Daarnaast onderzoeken we welke rol leeftijd speelt in het welbevinden van iemand met CMB.

Ouders en professionals ontwerpen samen het product

Met ouders en professionals vertalen we alle inzichten naar een praktisch product. Daarin beschrijven we per persoon met CMB wat echt belangrijk is voor zijn of haar welbevinden.

Hoe het product eruitziet, bepalen we samen. We proberen het uit en zetten het daarna in de praktijk in.

Iedereen rondom de persoon met CMB houdt het geluk in beeld

De 5 perspectieven leveren elk unieke informatie op. Door ze te combineren, begrijpen we beter hoe we mensen met CMB kunnen begeleiden om zichzelf te zijn en zich gelukkig te voelen.

Het product moet makkelijk te gebruiken zijn voor alle belangrijke mensen in het leven van de persoon met CMB. Zo blijft kennis over welbevinden niet hangen bij één persoon, maar ontstaat er een samenspel tussen de persoon met CMB, naasten en professionals.

Betrokken partners

• Koninklijke Kentalis
• Stichting Milo